Gubitak prava na poreski kredit kada se osnovno sredstvo rashoduje i proda pre isteka propisanog roka.
Zakon o porezu na dobit preduzeća
član 48
U slučaju kada obveznik rashodovano osnovno sredstvo proda pre isteka roka od tri godine od dana njegove nabavke, a pri njegovoj nabavci je koristio pravo na poreski kredit, gubi pravo na iskorišćeni poreski kredit i dužan je da plati neplaćeni porez
"Prema odredbi člana 48. stav 1. Zakona o porezu na dobit preduzeća ("Sl. glasnik RS", br. 25/2001, 80/2002, 43/2003 i 84/2004 - dalje: Zakon) obvezniku koji izvrši ulaganja u osnovna sredstva u sopstvenoj registrovanoj delatnosti priznaje se pravo na poreski kredit u visini od 20% (40% za mala preduzeća) izvršenog ulaganja, s tim što ne može biti veći od 50% (70% za mala preduzeća) obračunatog poreza u godini u kojoj je izvršeno ulaganje. Stavom 6. istog člana propisano je da u slučaju otuđenja osnovnih sredstava pre isteka roka od tri godine od dana nabavke, poreski obveznik gubi pravo na poreski kredit i dužan je da plati neplaćeni porez, koji se indeksira stopom rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, pri čemu je dužan da otuđenje osnovnih sredstava prijavi nadležnom poreskom organu u roku od pet dana od dana otuđenja.
Obveznik je, u konkretnom slučaju, izvršio ulaganje u nabavku osnovnog sredstva - proizvodnog pogona (koji čini zemljište sa pravom korišćenja, na kome je zgrada sa opremom), sa ciljem obavljanja proizvodne delatnosti, i po tom osnovu iskoristio pravo na poreski kredit iz člana 48. Zakona. Pre isteka roka od tri godine od dana nabavke osnovnog sredstva, obveznik je to osnovno sredstvo rashodovao (jer mu ne donosi ekonomske koristi kao osnovno sredstvo za obavljanje delatnosti), a potom ga prodao.
Prema propisima o računovodstvu i međunarodnim računovodstvenim standardima (MRS), nekretnine, postrojenja i oprema prestaju da se priznaju kao osnovno sredstvo prilikom otuđenja, ili kada se od njihovog korišćenja ili otuđenja ne očekuju buduće ekonomske koristi.
Do otuđenja nekretnina, postrojenja i opreme dolazi u slučaju kada obveznik donese odluku da proda ili pokloni neko sredstvo, pri čemu se dobitak koji nastane tom prilikom ne klasifikuje kao prihod iz redovnog poslovanja, već, u skladu sa Pravilnikom o Kontnom okviru i sadržini računa u Kontnom okviru za privredna društva, zadruge, druga pravna lica i preduzetnike ("Sl. glasnik RS", br. 114/2006, 119/2008 i 9/2009 - dalje: Pravilnik), kao ostali prihod (u okviru računa grupe 67), kao i u slučaju kada obveznik ostane bez osnovnog sredstva usled više sile, što se može smatrati otuđenjem.
Nekretnine, postrojenja i oprema prestaju da se priznaju i kada se od njihovog korišćenja ili otuđenja ne očekuju buduće ekonomske koristi (i to u slučaju kada je sredstvu istekao ekonomski rok upotrebe, ili kada vlasnik odustaje od dalje upotrebe sredstva, jer je smatra neisplativom). Odluku o prestanku priznavanja nekretnine, postrojenja i opreme (odnosno rashodu), donosi nadležni organ pravnog lica, a rashodovano osnovno sredstvo se može uništiti, pokloniti ili prodati.
Kako je obveznik, u konkretnom slučaju doneo odluku o rashodovanju predmetnog osnovnog sredstva (kome nije istekao ekonomski rok upotrebe već čiju dalju upotrebu smatra neisplativom), a potom tako rashodovano sredstvo prodao pre isteka roka od tri godine od dana njegove nabavke (pri čemu je prihod od prodaje evidentirao na računu 670 na kome se, u skladu sa Pravilnikom iskazuje prihod od prodaje nekretnina, postrojenja i opreme u iznosu većem od neotpisane vrednosti), u ovom slučaju se radi o otuđenju osnovnog sredstva u smislu člana 48. stav 6. Zakona, pri čemu obveznik gubi pravo na iskorišćeni poreski kredit, i dužan je da plati neplaćeni porez, koji se indeksira stopom rasta cena na malo prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike."
(Mišljenje Ministarstva finansija, br. 413-00-00300/2009-04 od 3.4.2009. godine)
